Skurcz macicy i jej zmniejszanie się

Silny skurcz macicy, jaki występuje tuż po porodzie ustępuje i w pierwszej dobie po porodzie macica jest już słabiej obkurczona i jej dno można wybadać na wysokości pępka lub palec poniżej. Macica staje się mniej twarda, lecz wyraźnie bada się ją przez powłoki brzucha. Będzie się ona stopniowo zmniejszała – mniej więcej o 1 palec poniżej pępka, co jedną dobę. Szybkość zmniejszana się może być indywidualnie różna, a ważne jest aby nie uległa zatrzymaniu lub macica nie zaczęła się powiększać.

Intensywne obkurczenie się macicy jest podstawowym sposobem tamowania krwi w miejscu łożyskowym. Gdy siła tego skurczu ulega zmniejszeniu natychmiast pojawia się krwawienie. W pierwszych godzinach, a nawet pierwszych dniach po porodzie może taki krwotok być bardzo obfity i niebezpieczny. Dlatego każde zwiększenie się krwawienia, pojawienie się skrzepów, lub ciągłe krwawienie jasnoczerwoną krwią powinno być traktowane jako sygnał alarmowy. Takie niebezpieczeństwa pojawiają się w pierwszych dniach połogu – czasie w którym pacjentka jest najczęściej pod opieką w szpitalu.

Obecna tendencja do wypisywania kobiet po porodzie wcześniej – w 2-3 dobie, stwarza ryzyko, że takie objawy powikłań połogowych mogą wystąpić poza szpitalem. Należy na nie zwrócić uwagę i koniecznie kontaktować się z położna lub lekarzem, gdy wystąpią.

Zmniejszanie się macicy – (inwolucja)

Szybkość zmniejszana się macicy jest ważnym parametrem mówiącym nam czy połóg przebiega prawidłowo. Poza zmniejszeniem jej wymiarów na skutek skurczu stopniowo ulega zmniejszeniu masa macicy. Stopniowo zmniejsza się grubość mięśnia i jego objętość. Po porodzie macica zajmuje prawie ½ objętości jamy brzusznej, a po 5-6 tyg. ma normalną wielkości ok. 7/4 cm. Proces przebudowy i rozpadu mięśnia w macicy  jest związany ze skurczem i ogromnymi przemianami hormonalnymi jakie zaszły z chwilą porodu. Z wydaleniem łożyska znika z organizmu źródło hormonów, które do tej pory odpowiadały za utrzymanie ciąży. Wpływa to na cofanie się wielu objawów dotychczas z nimi związanych. Zanikają obrzęki (zmiana gospodarki wodnej), zwiększa się napięcie tkanek brzucha, zmniejsza się masa mięśnia macicy itd.

Zaburzenie procesu zmniejszania się macicy jest objawem niepokojącym. Może to świadczyć o nieprawidłowym skurczu, obecności pozostałości łożyska w jamie macicy, lub stanie zapalnym.

Natychmiast zawiadom położną lub lekarza gdy:

  • pojawi się obfite krwawienie jasnoczerwoną krwią (ok. 50- 100 ml)
  • w okolicy krocza zaobserwujesz powiększający się niesymetryczny obrzęk
  • zaobserwujesz powiększenie się macicy i będzie ona wyczuwalna nad pępkiem
  • w pochwie pojawią się skrzepy i nasili się krwawienie
  • zaobserwujesz spadek ciśnienia krwi poniżej 100/50, lub wzrost powyżej 145/90 mm Hg
  • pojawią się obrzęki jednej kończyny i jej ból lub zwiększone ocieplenie
  • w okolicy żylaka poczujesz ból, jego stwardnienie i zaczerwienienie
  • zaobserwujesz szybko narastające osłabienie i trudności w oddychaniu
  • pojawi się podwyższenie temperatury ciała powyżej 38. st C